سنگ پشت

 

درود

 

۲۵ آذر رفتم  26 سال . و جالب این است که نسبت به این بزرگتر شدن احساس خوبی ندارم. به خودم مدام می گویم داری بزرگ می شوی، می فهمی و بعد با حالت تعجب سرم را به سمت بالا می­برم و از این که این قضیه را درک نمی کنم ، حرص ام می گیرید.

 

 

شنبه 23 آذر ماه چهره­های شناخته شده­ی شعر و نقد شعر و چند تن از استادان و مدرسان دانشگاه گیلان در جلسه­ی نقد و بررسی «عشق  اول» علی­رضاپنجه ای در خانه­ی فرهنگ گیلان حضور به عمل رسانیدند.

در این جلسه که توسط دکتر مسعود جوزی شاعر و مدیر مسئول خانه­ی فرهنگ گیلان اداره می­شد مهدی رضازاده، پیمان نوری، امین برزگر، م.موید، مهدی ریحانی، دکتر نیکویی، مظاهر شهامت، اسماعیل حبیبی، هادی جامعی، مرادیان گروسی، هوشنگ عباسی، هادی میرزانژاد ، مسعود پورهادی، نعمت باقری، مزدک پنجه­ای و تعدادی دیگر از علاقه­مندان و نوآمدگان شعر حضور داشتند و هر یک به نقد و بررسی«عشق اول » پرداختند .

در بیشترینه­ی آرا ، کلیت شخصیت ادبی پنجه­ای ، قایم به ذات بودن شعر­ها به طوری که غالب شعرهایش را زیسته، زبان مستقل شعری، علاقه به آزمون و خطا و تنوع در ژانرهای، در نغلطیدن به امواج گوناگون شعر موسوم به دهه­ی هفتاد و استفاده از کاربرد نو زبانی در حد اعتدال، و توفیق در شعرهای کوتاه و کوتاه تر از نکات آسیب شناسی برخی از شعرها سهمی برای خواننده قایل نشدن و همه چیز را گفتن، از میان شعرهای کتاب بسیاری بر شعر «شاهنامک»(که رضا براهنی در سفر به آستارا در صورت چاپ آن ، آن را به عنوان یکی از شعرهای موفق سیاسی قلمداد نموده است) «شعر دیدار»،«رشت قدیمی»، «سال­ها بعد از جنگ» شعر­های عاشقانه­ی نیمه­ی اول کتاب ، «دو تابلو»، «بازار ماهی فروش­ها» پای فشردند . جلسه با اهدای کتابی با عنوان امیرزاده ی کاشی ها و امضای بیش از شصت تن از حاضران از سوی هیات مدیره­ی خانه فرهنگ گیلان پس از 5/3 ساعت به پایان رسید .                     

 

                     

 

 

جا دارد به دوست خوبم مازیار نیستانی و دیگر دوستانش تبریک عرض کنم که مجله ای را با کمترین امکانات موجود به نقل از خانم بهناز صالحی مدیر مسوول و صاحب امتیاز آن " شاید برای خیلی از دوستداران و خوانندگان خوانش غیر قابل تصور باشد که خوانش با بضاعت یک کامپیوتر، در اتاقی 3 در 3 بسته می شود . " با چنین کیفیت مطلوبی چاپ می کنند. کاری که خیلی ها از انجام آن عاجزمانده اند. خوانش فرصت خوبی برای عرضه شدن آثار جوان­تر هاست .

از این رو فصل­نامه­ي ادبي ـ داستاني «خوانش» در اولين سال انتشارش، شماره ي سوم و چهارم خود را درپاییز و زمستان  هشتاد و پنج به قيمت 1500 تومان و به سردبيري رضا زنگی آبادی و  مازيار نيستاني منتشر شد .

اين نشريه به هفت بخش داستان خواني، انديشه خواني، شعر خواني، و نقد شعر، مقال خواني، برگردان خواني، ادبيات كودك و معرفي كتاب تقسيم شده است.

در اين شماره مطالبي از حسین شریفی، پترو تروپ، گفتگو با فرزان سجودی، رضا گودرزی، رضا زنگی آبادی، پیمان اسماعیلی، مرجان بصیری، رضا خسرو­زاد، مریم علی­بیگی، مهدی مرعشی، زهرا میمندی پاریزی، صدیقه نارویی، حمیده واعظ­زاده، فتح­الله بی­نیاز، شاپور جورکش، مصطفی خلجی، محمد­علی مسعودی،منصوره وحدتی­احمدزاده، ابراهیم محبی، سعید موحدی، مازیار نیستانی، مسعود احمدی، موسی بندری، مجتبی پورمحسن، هوشنگ چالنگی، ابوالفضل حسینی، تقی خاوری، بهزاد خواجات، ایرج صف شکن ، علی قنبری، انیسه کریمیان، الهام ملک­پور، مزدک پنجه­ای ، مظاهر شهامت، مهرنوش قربانعلی، محمد­حسن مرتجا، جیزوپه اونگارتی، تونی موریسون، احمد اکبر­پور، علی­اصغر سیدآبادی، محمدرضا یوسفی، ایدان چمبرز را از نظر مي­گذرانيد.

با خوانش مي­توانید از طریق  صندوق پستي كرمان 633ـ 76135 و يا با آدرس پست الكترونيكي khanesh-kerman@yahoo.com و تلفن 09132431276- 09131984714 تماس بگيريد.

 

با شعری از خودم تا درودی دیگر بدرود .

 

در ِ دهان ِ  همسایه

 

 

هیس !؟

 

گوش کن

 

از ما می گویند

 

حرف های همسایه

 

شنیدن دارد

 

مَردَک

 

خرجی نداد

 

در خروجی در 

 

داد به در و همسایه فحش

 

مادر روی حوض

 

دامن آب را پرچین کرد

 

چیزهای غریبی برای گفتن داشت

 

فرصت نبود

 

تو آمدی

 

پشت لبان ِ پنجره

 

 پنهان شدیم

 

تا  آخرین قطرهای ابر  گریست  مادر  

 

خوابید کفش پاشنه به خواب

 

از دیوار گذشت آفتاب

 

تو

 

دم فرو بستی

 

در دهان ِ همسایه باز بود .

 

                                               

                                                   20-9-83

 

 

عدالت ادبی چیست ؟ به راستی چگونه است که ما هنرمندان از آدم و حوا گرفته تا عصر حاضر همیشه نسبت به بی­عدالتی­هایی که بر بشریت می­رود ایراد گرفته­ایم.اما وقتی پای منافع ادبی پیش می­افتد دچار نقض آن می­شویم و مدام این قضیه را در بوغ و کرنا می­کنیم. در مطبوعات در دنیای مجازی و ... همیشه به بی­عدالتی ها اعتراض داریم . اما خود به خاطر شهرت و فروش بیشتر چند جلد از کتاب­هامان همدیگر را به فجیع­ترین شکل ممکن حذف می­کنیم.

 

نکته­ی دومی که می­خواهم عنوان کنم  و برای خودم بسیار اهمیّت دارد ذکر این مطلب است ؛ مدتی است با مشکل بزرگی (از نظر خودم بزرگ ) مواجه شده­ام   و آن این است که هر چه می­خواهم بنویسم در مورد کسی یا مقوله­ای ادبی باید مواظب آن باشم که به روابط پدرم که مثلا ًبا فلان شاعر دارد ، لطمه­ای وارد نشود چرا که به قول خودش باعث شده­ام تا رفاقت­اش با یکی از دوستان شاعر که اتفاقاً رفت و آمد خانوادگی هم داشتیم، بهم بخورد. هر چند که آن دوست شاعر را من نیز دوست دارم و به جایگاه ادبی­اش احترام خاصی می­گذارم . شاید برای خیلی­ها قابل هضم نباشد پسرک کوچکی که سال­ها پیش، کسی به خاطر شیطنت­های بامزه و بی­مزه­اش حوصله­اش را نداشته حالا آن­قدر بزرگ شده و البته از لحاظ فکری مستقل که بتواند به نقد و بررسی اثری بنشیند.

 

یادم می­آید آن دوران که عضو کانون پرورشی و فکری کودکان و نوجوانان بودم به همراه نینا خواهرم (که از 5 سالگی در حالی که سواد نوشتن نداشت شعر
می­گفت )  شعر می­گفتیم همه چه دوستان نزدیک و دور می­پنداشتند علیرضا پنجه­ای می­نشیند و به جای پسر و دخترش شعر می­گوید. حال از آن سال­ها خیلی می­گذرد لا­اقل دیگر کمتر کسی در مورد من چنین تصوری را می­کند چون نینا که شعر را به خاطر فقر و بدبختی­اش از زمانی که خوب بد را فهمید کنار گذاشت.جالب این است که بسیاری فکر می­کنند علی­رضاپنجه­ای از صبح می­نشیند و برایم کلاس خصوصی می­گذارد که چه طور شعر بگویم ، در حالی که اصلاً این طور نیست. من حتی شده چندین شعر گفته­ام اما فرصت نشده تا برایش بخوانم و وقتی در جمعی خوانده­ام می­گوید" این را تازه گفته­ای . چرا برایم نخوانده­ای "

 

بد نیست از همین جا به همه­ی آنانی که گاه درباره­شان می­نویسم و اظهار نظر می­کنم  اعلام کنم که اینجانب از نظر ادبی و فکری کاملا مستقل عمل می­کنم . و وابسطه به هیچ کس نیستم و نخواهم بود . خیال­تان جمع ِجمع . و مطمئن باشند علی­رضا پنجه­ای هیچ­گاه چنین خصلتی ندارد که بگوید فلانی را تخریب کن و یا هر چیز دیگری . جدای از آن من نیز با چنین بینشی بزرگ نشده­ام و واقعاً اگر در مورد چیزی نوشته­ام یا اظهار نظری کرده­ام مطمئناً نظر خودم بوده حال ممکن است اشتباه کرده باشم اما اجازه می­خواهم بگذارید این اشتباه را بکنم البته به شرط اینکه موجبات از دست دادن هویت ادبی و زندگی­ام نشود. پس راهنمایی­های علیرضا پنجه ای و بقیه­ی دوستان می­تواند مرا به مسیر اصلی­ام باز گرداند.

 

چندی است کافه­ای در گلسار خیابان 103 به نام کافه 60 باز شده که صاحب آن دوست خوبم حنیف بهاری است. حنیف لیسانس طراحی صنعتی­اش را از دانشگاه تهران گرفته و به خاطر علاقه­ای که به چنین جمع هایی دارد و به قول خودش رشت فاقد کافه­ای برای روشنفکران است ، اقدام به گشایش این کافه کرده . در ضمن  او هنرمند خوبی هم است . در کافه­اش کتابخانه­ی کوچکی دارد که می­توانید کتاب­تان را تقدیم کنید تا آدم­هایی که اهل مطالعه هستند از این طریق با اثر­تان بیشتر آشنا شوند . همچنین مکان مناسبی جهت نصب برنامه­های فرهنگی که در شرف اجرا دارید، است.

23 آذر قرار است  در خانه ی فرهنگ گیلان به مناسبت تجدید چاپ مجموعه شعر عشق اول علیرضا پنجه­ای نشست نقد و بررسی برگزار شود. گزارش جلسه را بعداً درج می کنم .

 

خبر خاص دیگری نیست . فعلا بدرود .

 

 وسوسه

 

روی شانه­هایت ریختی آرزو­هایم

 

عشق ورزیدی

 

وسوسه­ی لبانم چیدی

 

فراموشم شد

 

گم گشته­ای­یَم مسافر

 

تنها گذاشتی­ام

 

رو به روی آینه­ی

 

                        تنهایی­ام

 

از یاد بردم

 

آمده بودم

 

برای گلدان خانه­مان گل ببرم

 

                                    از بوی پیراهنت

عشق ورزیدی

 

                   بهار نشانم  دادی

 

پاییز خانه

 

                  از خاطرم رفت 

تو

 

تو

 

تو

 

      وسوسه ریختی

                              آن­قدر

که من ...

 

برای چه آمده بودم؟!

 

                              مزدک پنجه­ای

 

                                               

 

 

  

با اسامی نفرات برتر جایزه ِ شعر جوان آشنا شدید? به اسامی نفرات و کتاب های برتر این جشنواره نگاه که کردم ، دیدم  برخی از مجموعه شعر­ها را پیش از این از نظر گذرانده­ام.

وقتی با نام چند مجموعه­ی برتر این جشنواره مواجه شدم به ناگاه تأسف خوردم چرا که به گمانم ضعیف­ترین شعرها را می­شد در آن مجموعه­ها جست .

به عنوان نمونه یکی از شاعران روزنامه­نگارِ ساکن تهران  چندی پیش حدود 20 جلد از
کتاب هایش را برای مان فرستاد تا در اختیار اعضاء حلقه ی شاعران 5 شنبه ها همیشه
خانه­ی فرهنگ گیلان قرار دهیم. وقتی کتاب را پخش کردیم ، در نشست بعد ، نظر دوستان را جویا شدیم ،دوستانی که این مجموعه را خوانده بودند به اتفاق آرا به ضعیف بودن اثر و فروغ زدگی آن صحه گذاشتند . در حالی که همین مجموعه­ی شعر جزء آثار برگزیده انتخاب و معرفی شد !؟ از این نظر تعجب بسیاری را برانگیخت. به قول یکی از دوستان شاعر لابد آثار رسیده به جشنواره فوق العاده ضعیف تر از این مجموعه  شعرها  بودند.

جدا از این موارد برگزیده شدن 2 عنوان از یک انتشاراتی که یکی از صاحبان آن ( شاعری گیلانی است) جزء داوران  جشنواره بوده است، خود شایعات فراوانی را دامن زده است .

چند وقتی پیش  نیز قرار بود جایزه ی شعر کارنامه برگزار شود که این امر محقق نشد . انتقادی که بسیاری از دوستان بر نحوه ی گزینش آثار توسط 90 داور منتخب برگزار کنندگان داشتند این بود که چه طور می شود داوران از بین کتاب های شعر ی که در یک سال اخیر از نظر گذرانده اند در 3 رده ی سنی دست به انتخاب بزند .در حالی که وضع پخش کتاب در کشور اسفبار است . به عنوان مثال چه طور می­توان انتظار داشت یک شاعر جنوبی با توجه به وضع پخش نه چندان مطلوب کتاب ، مجموعه­ی شعر فلان شاعر گیلانی را خوانده باشد   .

اصلا ً آیا آن پایتخت نشین توانسته آن را بخواند که به قضاوت بنشیند ؟

بسیاری از کتاب­هایی که من به شخصه در نمایشگاه از انتشارات مختلف خریده­ام هنوز در کتاب فروشی­های رشت مشاهده نمی­شود . بعد چه طور می­شود انتظار داشت که در انتخاب بهترین مجموعه شعر­ها ، عدالت که تمام خواسته ی بشر است ، در برگزیدن بهترین مجموعه­ی شعر رعایت شود.

به هر حال همان  بهتر که این جایزه با آن نوع انتخاب برگزار نشد چرا که جز سرخوردگی برای بسیاری از شهرستانی ها چیزی در بر نداشت . بر اساس شایعات موجود در محافل ادبی گویا  شاعران منتخب به شکل خاصی از سوی برگزار کنندگان انتخاب شده بودند .