سنگ پشت

شاعر معاصر گیلانی گفت: شاعرانی که علاقه مند به چاپ بی دردسر کتابهایشان هستند پاستوریزه شعر بسرایند.

علیرضا پنجه ای که به دلیل عدم ایجاد فاصله بین مخاطبان و آثارش با حذف سه شعر از دو مجموعه در دست چاپ خود تن به ممیزی داد، در گفتگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) - منطقه خزر نوع ممیزی ها را یک طرفه دانسته و تصریح کرد: در دو مجموعه جدید آثارم هر شعری که با خدا حرف زده ام حذف شده، شاید سیاست گذاران ممیزی معتقدند شاعر باید با اجازه و ادبیات آنها با خالق خود حرف بزند و خلوت شعری با خداوند باید از کانال ایشان مورد تایید واقع شود.

وی افزود: گاهی آدم شک می کند که آقایان با طرز تفکرات منسوخ اینگونه اعمال را از خود بروز می دهند.

پنجه ای ممیزی را ثبت شده در تاریخ ویل دورانت دانست و اظهار داشت: شاعری که دلش گرفته حق ندارد در شعر بگوید « کاش خدا می خندید» شاید چون خداوند ماهیتی فرا زمینی دارد نمی تواند بخندد بنابراین این طرح چنین انگاره ای اساسا نمی تواند صواب باشد و انگار اثبات شی، نفی ما ادا می کند.

این شاعر معاصر تاکید کرد: بزرگ و بزرگانی باید به داد حقوق شهروندی باشندگان هنر و ادبیات برسند، یا قوانینی لحاظ شود که سلایق جای موازین را نگیرد وگرنه این گونه اعمال سلیقه نمی تواند ما را به آسمان نزدیک کند.

پنجه ای که مجموعه اشعار خود با نام «عشق اول» را با 13 سال سکوت و به خاطر حذف چند شعر آن در زمانهای مختلف با تاخیر منتشر کرد از چاپ سوم این کتاب خبر داد و متذکر شد: کتابهای «شب هیچ وقت نمی خوابد» و «پیامبر کوچک» به همراه چاپ سوم «عشق اول» مرداد ماه سال جاری به بازار راه خواهد یافت.

وی گفت: کتاب «شب هیچ وقت نمی خوابد» در حقیقتت نوع ژنریک «عشق اول» و «پیامبر کوچک» شامل اشعار تجربی، کارگاهی، نگاره ای و زبان محور می باشد و این مجموعه در مواردی، چند فرم و قالب جدید را به شعر فارسی پیشنهاد می دهد.

به اعتقاد فتح‌الله بي‌نياز، نشست‌هاي ادبي و نقدها به‌جاي بيان ضعف‌ها، تنها به عناصر قوي مي‌پردازند و به‌نوعي گرفتار رودربايستي و رياكاري هستند.

اين منتقد و داستان‌نويس در گفت‌وگو با خبرنگار بخش ادب خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با اشاره به اين‌كه تعداد جلسات ادبي و نقد و بررسي آثار نسبت به جمعيت و فرهنگ و تاريخ گذشته‌ي كشورمان و در مقايسه با ديگر كشورها بسيار كم است، افزود: ضعف اساسي اين نشست‌ها در اين است كه آثار متناسب با امكانات و نوشتاري كه در قالب مجموعه‌ي داستان، رمان و شعر ارايه مي‌شوند، به جامعه معرفي نمي‌شوند.

بي‌نياز در ادامه اظهار داشت: جلسات نقدي برگزار مي‌شوند؛ اما نويسنده‌ي جوان مهجور شهرستاني كه ممكن است اثرش از لحاظ معنا و تكنيك قوي باشد، به‌خاطر نداشتن ارتباط ، از گردونه‌ي توجه اهل قلم خارج ‌مي‌شود، و اين نشان از شاخصه‌ي جامعه ما يعني «رابطه» است.

او همچنين درباره‌ي ديگر ضعف‌هاي نشست‌هاي ادبي گفت: متأسفانه اين نشست‌ها نقد مشخصي به حاضران ارايه نمي‌دهند و بسياري مواقع، از حاضران و خبرنگاران مي‌شنويم كه كتاب نقد نشد و نشست فقط به توصيف گشت.

بي‌نياز با انتقاد از منتقدان آثار در نشست‌هاي ادبي گفت: برخي از منتقدان به‌روز نيستند و با نظريه‌هاي ادبي آشنايي ندارند.

او با اشاره به جلسات نقد ادبي دانشگاه هاروارد، افزود: در اين جلسات، نقد حالت گفتمان و تعامل دارد. همه‌ي حاضران در نقد شركت مي‌كنند و خود نويسنده نيز به دفاع برمي‌خيزد و درباره‌ي اثرش توضيح مي‌دهد، توجيه مي‌كند و در نتيجه نقد بارخيزي ايجاد مي‌شود.

بي‌نياز با تأكيد بر اين‌كه در جلسات نقد ادبي، بايد علاوه بر نقاط ضعف، نقاط قوت هم بررسي شوند، گفت: به هر حال اين جلسات، برخورد با يك متن و كتاب است و وظيفه‌اي است كه جامعه بر عهده دارد. همچنين بايد نويسنده‌ي قديمي و نويسنده‌ي كم‌تر شناخته‌شده در يك سطح بررسي شوند.

اين نويسنده مطرح كردن نظريه‌هاي ادبي را در اين نشست‌ها ضروري دانست و اظهار كرد: نقد آثار بايد طبق نظريه‌هاي ادبي صورت پذيرد و هيچ اشكالي ندارد كه منتقد، نقدش را نه از خود خودش، بلكه بر اساس نظريه‌هاي ادبي، بيان كند.

فتح‌الله بي‌نياز برگزاري جلسات نقد را در حوزه‌ي شعر مدرن بسيار كم دانست و بيان كرد: نقطه‌ي ضعف نشست‌هاي ادبي در حوزه‌ي شعر بيش‌تر سليقه‌يي بودن آن‌هاست. در حوزه‌ي شعر، گرايش بيش‌تر به‌سمت سليقه است، تا نظريه و علت آن نيز مي‌تواند در ترجمه نشدن نظريه‌ها‌ي شعر در مقياس وسيع در كشور باشد.

اين منتقد همچنين درباره‌ي كافه‌نشيني‌هاي ادبي در دهه‌هاي گذشته، يادآور شد: اين جلسات به مسائل حاشيه‌يي مي‌پرداختند و درواقع محور اين نشست‌ها، ادبيات نبود و بيش‌تر به گپ‌ و گفت‌وگو اختصاص داشتند؛ اما امروزه نشست‌هاي ادبي بسيار سيستماتيك شده‌اند.

       شعری از علی رضا پنجه ای

خبر:

کبوتری رها              در آسمان

جلد شده

به ساحتِ حروف، کلمات

آرمیده در سطر، ستون، صفحه

شماره و تاریخ

خبرنگار:

                   کبوتر باز!

                                      2-3-86

به آمار روزانه ی وبلاگم رجوع کردم جالب بود از این جهت که بسیاری از اهالی ادبیات در صدد بودند تا با جستجو در گوگل به مجموعه اشعار خانم ساقی - ق دسترسی پیدا کنند. شاید او دارد راه صد ساله را یک شبه به سوی معروفیت در اذهان اهالی ادبیات می پیماید.

روزنامه­ی کیهان، امروز در بخش خبرهای ویژه­ی خود مطلبی را درج کرده با عنوان دیگر «پذیرفتنی نیست!» در رابطه با مصاحبه­ای که شرقبا « ساقی – ق»  انجام داده و به همین دلیل نیز توقیف شده است .

 آن را در زیر می خوانید:

«روزنامه­ی « شرق » به بهانه ی یک گفت و گوی فرهنگی، دیدگاه های رئیس سازمان همجنس گرایان ایران را منتشر کرد. این روزنامه در شماره ی شنبه 13/4/86 خود، یک صفحه کامل را به نشر دیدگاه های «ساقی- ق» اختصاص داد.

«ساقی – ق» یک زن ضد انقلابی فراری است که اکنون و در آستانه پنجاه سالگی در کانادا اقامت دارد. وی به همراه برادرش « ساسان- ق» از اعضای سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده می باشد و در حال حاضر در « خانه ی آزادی» آمریکا فعالیت می کنند.

«ساسان – ق» سردبیر سایت گذار( ارگان فارسی سازمان سیا) و « ساقی- ق » ، مشاور فرهنگی(!) آن است که در شهرهای مختلف اروپا و آمریکا برای گروه های اپوزیسیون شب­های شعر برگزار می کند!

روزنامه­ی شرق در حالی گفت و گوی رئیس سازمان همجنس گرایان ایران را در یک صفحه منتشر کرده است که از سال 1997 که نخستین کتاب این هرزه گرد جنسی و فکری در کانادا منتشر شد، حتی رسانه های خارجی به دلیل اوج هرزگی اشعار و داستان های وی، از انتشار خبر و گزارش پیرامون آن خودداری کردند.

در پی انتشار این گفت­و­گو با مستهجن ترین فعال ادبی گروهک­های ضد انقلاب، روزنامه­ی
«شرق» که خیال می­کند حرفه ای ترین روزنامه ایران است. دیروز با انتشار خبری کوتاه مدعی شد که خوانندگان روزنامه آنان را از اشتباه­شان آگاه کرده­اند! اما ناظران رسانه­ای با ارزیابی شخصیت مصاحبه کننده و خبرنگار این روزنامه معتقدند که روزنامه «شرق» با آگاهی از شخصیت پورنو، هویت جنسی بیمار و دیدگاه های معاند سیاسی این هم جنس باز، با وی مصاحبه کرده است و عذرخواهی از «گفت و گو» با رئیس سازمان همجنسگرایان هم شگردی کهنه برای فریب افکار عمومی است.

«ساقی- ق» که رسماً کتابی را در ستایش روسپیگری نوشته است در روزنامه شرق نیز با استفاده از مفاهیم پر رمز و راز روانشناختی، همین نظریه را تبیین و ترویج کرده است.»

·         روزنامه ی کیهان – ص 2 دوشنبه 15 مرداد 1386- شماره ی 18868   

روز یکشنبه یکی از دوستان تماس گرفت که تو ساقی قهرمان را می شناسی. گفتم نه. کی هست؟ تو می شناسی؟ گفت شرق باهاش مصاحبه کرده. گفتم رونامه میاد خونه می خونم .گفتم چیز خاصی گفته ؟گفت چیز خاصی که نه، زنگ زدم تا بدونم این کی هستش. کتابی ازش داری من بخونم. گفتم من تا به حال اسمشو نشنیدم. فردای آن روز ، یکی از دوستان زنگ زد گفت آقا شرق یه مصاحبه کرده بودا با فلانی . گفتم آره خوندم . گفت صفحه ی دوم شرق رو بخون . صفحه ی دوم رو آوردم با توضیح و پوزش شرق بابت چاپ مصاحبه با این خانم مواجه شدم. تا این که امروز صبح دوباره زنگ موبایلم به صدا در اومد پشت گوشی یکی گفت شرق به خاطر اون مصاحبه بسته شد . یاسین  اس ام اس داد که شرق توقیف شد .به سایت بازنگار سر زدم و باقی چیزها که در زیر خواهید خواند.

به گزارش رجانیوز، روزنامه شرق روز گذشته، گفتگویی با یک شاعر زن همجنس باز ترتیب داد. ساقی.قهرمان از اعضاء شاخص همجنس بازان که نشریه الکترونیکی غیراخلاقی چراغ را نیز سردبیری می کند.

مهدی رحمانیان مدیر مسئول و صاحب امتياز روزنامه شرق در گفتگو با خبرنگار «جهان» ضمن تایید توقیف شرق،دلیل این توقیف را مصاحبه با ساقی قهرمان شاعر زن دانست و

گفت: ابتدا قرار بود مصاحبه با شهرنوش پارسی پور منتشر شود، اما من چون می دانستم که ایشان مورد اخلاقی دارد مخالفت کردم.

وی افزود: اما دوستان مصاحبه با ساقی قهرمان را آوردند که من از آنها پرسیدم که ایشان مورد اخلاقی دارد یا نه؟ که آنها گفتند، ندارد.

رحمانیان در پاسخ به این سئوال که آیا شرق پس از رفع توقیف دوباره منتشر می شود یا نه؟ گفت: از نظر من امروز روز مرگ شرق است و شرق را باید تمام شده دانست.

مدیر مسئول شرق در مورد ادامه فعالیت مطبوعاتی خویش خاطرنشان کرد: از امروز به بعد در هیچ روزنامه ای فعالیت نخواهم کرد و برای همیشه از این عرصه کناره گیری خواهم كرد.

پيش از اين يك مقام آگاه در وزارت ارشاد  در گفت‌وگو با فارس گفته بود: روز شنبه 13 مرداد مصاحبه‌اي در صفحه ادبيات روزنامه شرق با عنوان «زبان زنانه» به چاپ رسيد كه دليل توقيف اين روزنامه چاپ اين مطلب است.
وي اضافه كرد: اين مصاحبه با فردي انجام شده است كه مطالب همجنس‌گرايي در روزنامه‌هاي كشورهاي ديگر به چاپ مي رسانده است و اين مصاحبه نيز در همين راستا بوده است.

 
اين مقام آگاه ادامه داد: به همين دليل هيئت نظارت بر مطبوعات، اين روزنامه را توقيف موقت كرده است تا به اين موضوع رسيدگي شود.

متن مصاحبه با این خانم رو می توانید در ادامه ی مطلب از نظر بگذرانید

با کمی چای و

سیگار آغاز می­شود

-         زندگی -

با ترانه­­ای از رادیو به آشپزخانه می­روم

همیشه نیست

در اتاق خود هستم

پدر همیشه نیست

 در اداره هستم

مادر در آشپزخانه آواز می­خواند

دختر همسایه آواز می­خواند

مادر کارِ خانه می کند

اگر چه در گذشته بیشتر کار می­کردم

صبح ها پرستار

بعد از ظهر­ها خانه دار

آنها نقش می­زدند   رج به رج

گاه مردانی دست­هاشان زیر دستگاه  

گاه زنان بارداری آه می­کشیدند

راننده­ی اورژانس همیشه گوش به زنگ است

کسی می­خواست مادر شود

مادر بود که به جای مادر

برای مادر

مادری می­کرد

ظرف­ها را می­شویم

رخت­خواب­ها را جمع می­کنم

استکان­ها را از گوشه و کنار شعر­ها

به آشپزخانه می­برم 

صبحانه می­خوریم

ظرف­ها را می­شوید

نهار می­پزد خوش­مزه تر

ما لم می­دهیم توی گوشه­ای از خواب­هامان

 به هوش که می­آییم

چای می­خوریم

سیگار می­کشد

روزنامه می­خوانیم

سیگار می­کشد

برای خرید بیرون می­رود

سیگار می­کشد

به آشپزخانه می­آیم

ظرف می­شویم

و گرد و خاک خانه را به دستمال می­کشم

سیگار می­کشد

تو گفتی دیروز روز مادر بود ؟

از خاطر بردیم­اش

امروز تولد پدر است؟

او کیک می­پزد

 ما روز پدر را تبریک می­گوییم

 به رخت خواب می­رویم

او آواز می­خواند

ظرف می­شوید

دختر همسایه آواز می­خواند

ظرف می­شوید

با کمی چای و

سیگار...

4-5-86

رشت

« عنصر جسارت در شعرهای نصرت رحمانی » عنوان مطلبی از من است که در تاریخ۱۱-۵-۸۶ در ویژه ی (رویداد) روزنامه ی اعتماد منتشر شده است.

«دلم می خواست به تو می گفتم که این راه را نرو – اما از تو گذشته، خودت را چنان آلوده­ی شعر کرده­ای و پل­ها را پشت سر خود شکست­ای که دیگر نمی­توانم به تو  این حرف را بزنم »( نیما یوشیج)

اولین مجموعه شعر نصرت رحمانی «کوچ» در فضای شکست سال 32 منتشر شد و بازتاب گسترده­ای به خاطر شعرها و مقدمه­ی نیما در ابتدای کتاب داشت.

در مجموعه «کوچ»، رحمانی به نوعی سخنگو و سمبل سالی شکست خورد بود اما با توجه به فضای آن سال­ها این جسارت را داشت تا اعتراض کند .

نصرت خود در این باره می­گوید:« یکی از دلایلی که من با اولین کتابم «کوچ» آن طور مشهور شدم، این بود که «کوچ» بیان برهنه، اما هنری و شعری شکست بود.

از دید شاعری طاغی که با روحیه­ای عصیانگر و شورشی، مرثیه شکست آرمان­هایش را می­سرود، برایش پذیرفتن این یأس دشوار بود و ... »

نقدی بر شعرهای عمران صلاحی  نوشتم که در  ویژه ی اعتماد (رویداد) چاپ شد می توانید آن را از نظر بگذرانید .

روز چهار شنبه نقدی از من در روزنامه ی اعتماد بر مجموعه شعر جدید « سمفونی سپیده دم » جناب سید علی صالحی منتشر شد. متاسفانه بخشی کوتاه از این متن حذف و در جاهایی نیز با غلط تایپی همراه بود از این رو نسخه ی کامل این متن را می توانید از نظر بگذرانید.

روزنامه ی شرق مصاحبه ای را مورخ 8-5-86 با مجید دانش آراسته نویسنده ی محبوب گیلانی ها انجام داده است.  بخشی از این مصاحبه که در روزنامه ی شرق آمده را درج کردم تا شما نیز آن را از نظر بگذرانید.  

بهزاد عشقي؛  نماي اول - لانگ شات

شانزده سالگي بود و سال هاي دبيرستان و رشته ادبي و مشق نويسندگي و آشنايي با اهالي ادب و پيگيري کتاب ها و نشريات ادبي، بازار، ويژه هنر و ادبيات نشريه اي بود که به همت محمدتقي صالح پور در رشت منتشر مي شد و به تمام ايران مي رفت و تعدادي از نويسندگان و شاعران گيلاني از طريق اين نشريه به شهرت رسيدند. يکي از کتاب هايي که در اين نشريه معرفي مي شد، روز جهاني پارک شهر و زباله داني نوشته مجيد دانش آراسته بود. حوالي سال 1347 بود و اين دومين مجموعه اي بود که اين نويسنده منتشر مي کرد و اسمش کنجکاوي برانگيز بود. پارک شهر و زباله داني،؟ چه تعارض عجيبي و مجيد نويسنده اي بود که از تضاد دارا و ندار، از استبداد و آزادگي، از داد و بيدادگري سخن مي گفت و مي خواست جا پاي بزرگان بگذارد و ماکسيم گورکي و شولوخف ايراني باشد و جهان را به قواره باورهاي عدالت جويانه خود دربياورد. مجيد که بود؟ کجا بود؟ در شانزده سالگي مجيد فقط يک نام بود و من حتي در لانگ شات و به صورت گذري نيز او را نمي ديدم. مي گفتند پانزده سال از من بزرگ تر است و در شانزده سالگي وقتي کسي پانزده سال از تو بزرگ تر باشد، مي تواند پدر تو به حساب بيايد. اما مجيد پدر من نبود و نويسنده اي بود که در ابرها مي رفت و اگر او را از نزديک مي ديدم مي توانستم تا مدت ها با افتخار از اين ديدار ياد کنم. اما اين افتخار هيچ وقت نصيب من نشد و مجيد خيلي زود به تهران رفت و قاطي اهالي ادب مرکز شد و مي رفت که همچون اکبر رادي و به آذين و تعداد ديگري از نويسندگان ولايتي، به نويسنده اي در سطح ملي بدل شود.

سایه با تعدادی از دوست­داران شعر در اولین 5 شنبه­ی مرداد ماه به طور غیر مترقبه و به قصد قدردانی از دست اندرکاران خانه­ی فرهنگ گیلان در جلسه­ی شعر­خوانی این هفته شرکت جست. او که به تعدادی از برنامه­های ماهانه­ی فرهنگی - هنری خانه دست یافته بود، درباره­ی کمیت و کیفیت آن­ها گفت: من باور نمی­کنم، گیلان مثل همیشه پیشتاز است، اما من از وطنم دیگر چندان لذت نمی­برم .

امروز شاعران حلقه ی ۵ شنبه ها همیشه ی خانه ی فرهنگ گیلان مهمان ویژه ای داشتند. هوشنگ ابتهاج ( سایه ) توسط یکی از دوستان هیات رییسه خانه ی فرهنگ با برنامه های خانه ی فرهنگ آشنا می شود و پس از این که می فهمد این همه برنامه توسط یک نهاد کاملاْ خصوصی برگزار می شود مشتاق می شو د تا از خانه ی فرهنگ  دیدن کند و نیز چند ساعتی در بین شاعران حلقه ی ۵ شنبه ها همیشه باشد و گپ بزند و به شعرهای این شاعران گوش دهد.

بخشی از آنچه که ایشان گفتند را می توانیددر وبلاگ علی رضا پنجه ای بخوانید . البته لازم به ذکر است به امید خدا متن کامل گفت و گو با هوشنگ ابتهاج را در شماره ی  آتی نشریه ی خانه ی فرهنگ گیلان ُ، گیله وا ویژه ی فرهنگ هنر و ادبیات که به سردبیری علیرضا پنجه ای منتشر می شود، خواهید خواند. 

فرخنده حاجي زاده :نگهبان حواله ام مي دهد به مديريت بيمارستان. نگهبان حواله ام مي دهد به مديريت بيمارستان. پله هاي رفته را برمي گردم با انگشت به در مي کوبم و دستگيره را فشار مي دهم. تکان نمي خورد. طوري که انگار هميشه بسته بوده است. دور از چشم نگهبان طبقه اول يک بار ديگر پا به پاي پرستاراني که از پله ها مي گذرند پله ها را طي مي کنم. اين بار سراغ زن جواني مي روم که پشت ميز نشسته. منتظر مي شوم گوشي تلفن را بگذارد.قبل از آنکه چيزي بگويم، مي گويد؛ «من بخش جراحي ام خانم. از من کاري ساخته نيست. مديريت بيمارستان بايد دستور بدن. از صبح اينجا پر خبرنگارو نويسنده بوده. لااقل وقت ملاقات مي اومدين.» نمي گويم چرا نتوانستم وقت ملاقات بيايم. نمي گويم آن که اينجا خوابيده سيمين دانشور است.