سنگ پشت

 

 

شب شعر شاعران گیلان ( یادایاد منصور بنی مجیدی) با حضور خانواده­ی بنی مجیدی برگزار شد.

اجرای  این مراسم توسط علی رضا پنجه ای (شاعر و روزنامه نگار)  انجام گرفت. وی پس از عرض خیر مقدم به دوستان ، شاعران و نویسندگان ارجمند، چند کلمه ای از زنده یادان بنی مجیدی و بیژن کلکی گفت و از بهروز وندادیان(شاعر) یکی از دوستان سال های دور منصور بنی مجیدی خواست تا چند کلمه ای در باره ی او صحبت و به شعر خوانی بپردازد.

وندادیان شعر خود را تقدیم به سکوت ِ منصور بنی مجیدی و جاودانگی اش کرد.

محمد طیاری، مهدی ریحانی، مهدی رضازاده،پریسا سعید زاده،پیمان نوری از جمله شاعرانی بودند که پشت تریبون قرار گرفته و به شعر خوانی پرداختند.

سپس علی رضا پنجه ای گفت: برای تشکیل این برنامه چهره هایی چون هادی میرزانژاد، شادی پیروزی، دکتر انوش برزگر،دکتر مسعود جوزی،رضا فرحمند، مهندس موثقی،سعید رضایی و ... تلاش کردند که جا دارد از این دوستان تشکر و قدردانی کنیم.

محسن آریاپاد،منوچهر آتشک،کبری شالکویی،عباس گلستانی نیز از نفراتی بودند کهدر ادامه به شعر خوانی پرداختند.

در بخش دیگر از برنامه علی رضا پنجه ای از امین بنی مجیدی (پسر منصور بنی مجیدی) خواست تا پشت تریبون قرار گیرد و چند کلمه ای با علاقه مندان به پدرش سخن بگوید.

سپس دکتر مسعود جوزی به عنوان شاعر و مدیر مسوول خانه­ی فرهنگ گیلان خواست تا پشت تریبون قرار گیرد.

دکتر جوزی قبل از خوانش 3 شعر خود گفت: طی آخرین مکالمه­ی تلفنی من با منصور بنی مجیدی، خود را شاعرِ در گذشته نامیدم. سال هاست که شعر نگفته ام اما امروز می­خواهم از کتاب ما نبودیم 3 شعر کوتاه بخوانم.

کوروش جوانروح،حسن طوافی،اسفندیار سلمان،کامران دهلوی نژاد،تینا پیرسرایی،حمید رضا اقبالدوست،حامدبشارتی،اسماعیل مهرانفر، مراد قلی زاده،نازنین تنهایی،سروش محبوب یگانه از جمله شاعرانی بودند که دربخش دیگری از برنامه به شعر خوانی پرداختند.

در ادامه علی رضا پنجه از مزدک پنجه ای به عنوان شاعر و روابط عمومی خانه­ی فرهنگ گیلان خواست تا در جایگاه قرارگیرد و  به شعر خوانی بپردازد.

وی قبل از شروع به شعرخوانی گفت: من بر خودم لازم می دانم از چند دوست عزیز که در جمع ما نیستند اما زحمات زیادی برای منصور بنی مجیدی کشیدند تشکر و قدردانی کنم. راستش هر وقت که احساس می کردم شرایط روحی بنی مجیدی مساعد نیست از دوستان مطبوعاتی ام چون یاسین نمکچیان و مجتبی پورمحسن کمک می گرفتم تا با مانورهای مطبوعاتی، اندکی روحیه ی از دست رفته ی او را به باز گردانیم. هم چنین باید از این دوستان و از سرویس ادب و هنر خبرگزاری مهر خاصه جناب ماه زاده تشکر کنم که خبر های خانه و منصور را مدام پوشش می دادند.

مزدک پنجه ای در ادامه گفت : من در آستارا شعری را تقدیم به رفیق منصور بنی مجیدی کرده بودم اما بغض امان نداد و نتوانستم بخوانمش ، حال آن شعر را به همراه شعر دیگری برای دوستان می خوانم.

سپس علیرضا پنجه ای حضور برخی از دوستان چون هوشنگ عباسی،پوراحمد جکتاجی،مجید دانش آراسته، محمود بدرطالعی و ... را در این مراسم مغتنم شمرد.

در پایان هادی سلیمی،شکری و علی رضا پنجه ای  به عنوان آخرین شاعران این برنامه به شعر خوانی پرداختند.

شایان ذکر است در بخش پایانی برنامه فیلم مستندی درباره­ی  منصور بنی مجیدی به کارگردانی بکتاش آبتین شاعر و مستند ساز جنوبی برای دوستان و علاقه مندان به نمایش درآمد که با تشویق و استقبال بسیار زیادی مواجه شد.

این جلسه 3 ساعت به طول انجامید.

 

  

 

 

حلقه­ی شاعران 5 شنبه­ها همیشه­ی خانه­ی فرهنگ گیلان در تاریخ 24 مرداد 1387 اقدام به برگزاری شب شعر شاعران گیلان (یادایاد منصور بنی مجیدی) خواهد کرد.

در این نشست علاوه بر پخش فیلم مستندی درباره­ی زنده یاد منصور بنی­مجیدی، شاعرانی چون:رقیه کاویانی، محمود طیاری، احمد قربان زاده، سید محمدرضا روحانی، مهدی ریحانی، مهدی رضازاده، علیرضا پنجه­ای، اکبر اکسیر، سعید صدیق، مسعود جوزی، پریسا سعیدزاده، عباس گلستانی، کوروش جوان روح، حسین طوافی، اسماعیل حبیبی، مزدک پنجه­ای، مهرگان علی دوست، اسماعیل مهرانفر، طاهره صالح­پور، تینا پیرسرایی، رضا دلک، کامران دهلوی­نژاد، اسفندیار سلمان، حامد بشارتی، کبری شالکویی، سعید نوبخت و ... به شعرخوانی خواهند پرداخت.

زمان: ساعت 18

مکان: رشت. میدان انتظام(رازی). کوی ادارات. تالار سازمان نظام پزشکی رشت.

*شرکت برای عموم آزاد است

 

دیروز مراسم چهلم منصور بنی مجیدی بود. سینما دریای آستارا هم چون سال گذشته پذیرای شاعران و نویسندگان سراسر کشور بود. هنرمندانی که خود را از دورترین نقاط ایران به آستارا رسانده بودند. برخی از این دوستان بیش از 30 ساعت در راه بودند. وقتی آرش عزیز پای تریبون اعلام می کرد فلان شاعر از زابل یا از بندرعباس خود را به مراسم رسانده ناخودآگاه به این قضیه فکر کردم که چنین حادثه ای بیشتر در عرصه ی فوتبال اتفاق می افتد که عده ای چند شب پیش از بازی خود را به استادیوم برسانند. اما وقتی دوستان، یکایک پشت تریبون قرار می گرفتند یقینم بیشتر شد که چیزی جدای شاعری بنی مجیدی آن ها را مجاب کرده بود تا سختی و خستگی سفر را به جان بخرند، چیزی مثل انسانیت، شرافت،مهربانی و صداقت.

مراسم راس ساعت و اتفاقا بسیار خوب برگزار شد. سینما چیزی حدود 500 نفر یا شاید بیشتر را در خودجای داده بود.در این مراسم چهره­هایی چون:م.موید،علی­رضا پنجه­ای،اکبر اکسیر،علی­شاه مولوی،موسی بندری،رقیه­کاویانی،رضا­ قنبری،بکتاش آبتین،ناما جعفری،حامد رحمتی،یاسر و میثم متاجی،افشین خدامرد، شهرام پوررستم،ثریا کهریزی،مهتاب طهماسبی،ناصر پیرزاد،آرش نصرت اللهی،دکتر احسان شفیقی،داریوش معمار،حامد بشارتی،محمد پرحلم، شریفی،مفتاحی و... حضور داشتند.

قبل از این که آرش برای شعرخوانی صدایم کند،در حین عکاسی پا خودم می گفتم رفتی بالا این را بگو یا آن را بگو. خلاصه هزاران حرف  به ذهنم خطور کرد اما وقتی آرش صدایم کرد همه چیز از ذهنم پرید. همین جا بود که تصمیم گرفتم هر چه دلم گفت، بگویم.

کمی جمعیت را نگاه کردم.گفتم خیلی حرف برای گفتن دارم اما مدت هاست بغضی فرو خورده دارم که نمی گذارد راحت حرف بزنم. پس شعر می خوانم و رفع زحمت می کنم.متاسفانه چند خطی نخوانده بودم که صدایم لرزید هر چه خواستم خودم را کنترل کنم نشد، بی اختیار گریستم. پوزش طلبیدم و نصفه کاره خواندن را رها کردم و سر جایم نشستم.

دوستی گفت درکت می کنم چون مثل تو خاطرات در گلو مانده­ی بسیاری با منصور دارم. تو آن را بیرون ریختی و راحت شدی من اما در درون با آن کلنجار می روم.

و اما شعری که نصفه خواندم:

 

 

 

رفیق روزهای محبت

 

                                ^{به رفیق منصور بنی مجیدی}

 

 

 

در هوا بود دستهایم

 

کندی نگاهت از زندگی

 

رفتی عزیزم

 

رفیق روزهای محبت

 

 

زیبای تو بودم روزی

 

یادم هست

 

عشق در وجودم

 

زمزمه می کندت

 

دست می کشی به موهایم

 

گریه  اگر امان  دهد.

 

 

نه ،  دوست دارم 

 

با خیال ِ تو

 

 

روی سنگ ِ سرد

 

در پیچ و تاب خط ها

 

که از فراق  می گویند

 

 

دوست دارم

 

پر نکشند کلاغ ها به سوی شب

 

غرق شود نفس زنان

 

 لبان بوسه در جان بی نفست

 

 

عزیزم

 

از آن من نیست گریه

 

دست من نیست

 

وقتی رفیقی می میرد

 

سیاه می پوشند

 

کلاغان  غمگنانه ترین آوازها را...

 

 

وقتی

 

رفیقی می میرد ...   

 

 

 

 

 

 

  

 

 

مزدک پنجه ای - سایت ادبی پیاده رو:بسيارى از منتقدان معتقدند كه شعر يك مفهوم كلى است. به همين منظور نمى­توان يك تعريف مشخص از شعر ارائه داد، البته شاخصه­هاى شعر در هر دوره­ی زبانى متفاوت است و هر يك از افراد بر همين منوال تعريف خود را از شعر داده­اند كه البته به خاطر تفاوت­هاى ديدگاهى در شاعران، نويسندگان و منتقدان متفاوت است. اما در واقع شعر در دنياى امروز «رفتارى» است آگاهانه كه به تعداد آنان كه رفت و آمد مى­كنند تعبير دارد؛ واكنشى سريع و نوعى صريح كه مى­تواند حاصل آمده از گذار پرحجم ما – داشته­هاى ذاتى و داشته­هاى اكتسابى _ باشد كه در شرايطى خاص _ از آن جهت كه تنها براى ما فراهم آمده است _ نمودى نسبى و مقطعى بيابد. اين «رفتار» كاراكتر «من» را به پيشخوان بررسى و تحليل قرار مى­دهد كه در «رفتارى» يك «من» موجود است. پس اين «رفتار» كه هر «من» شكلى از آن را به همراه دارد، تعابيرى دارد كه از آن جهت كه تعبيرند _ يعنى بيان كننده منظور و مقصود خود و يا مثلاً حس خود هستند _ متكثر، متنوع و فراخ منظرند. اين كه شعر چيست (تعريف شعر) ازجمله دغدغه­هاى خاص ذهنى بسيارى از شاعران و هنرمندان است. شايد اين پرسشگرى به گونه­اى به ذات جست وجوگر بشر بر مى­گردد كه درصدد آن است تا همه چيز را مورد مُداقه قرار دهد، يعنى زمانى كه با چيستى يك چيز روبه رو مى­شود درصدد كشف ماهيت آن چيز است و بر اين اساس دست به تعريف شعر مى­زند (كه در واقع بايد از آن به عنوان تعبير­هاى جديد ياد كرد نه تعاريفِ شعرى) كه نمونه­هايى از آن را در زير مى­خوانيد:
اسپندر مى­گويد:«شعر متمركز ساختن و تثبيت كردن تجربه­هاى پراكنده زندگى است، حركتى از تاريكى به بى نظمى و پراكندگى است به سوى روشنى و نظم و شفافيت هنرى.»

رضا براهنى نيز «شعر را زاييده بروز حالتى ذهنى مى­داند كه انسان در محيطى از طبيعت، به اين معنى كه به شاعر حالتى دست مى­دهد كه در نتيجه­ی آن او با اشياى محيط خود و اين رابطه به نوبه­ی خود رابطه­اى روحى است كه در آن اشيا و حالت مطلقاً فيزيكى و مادى خود را از دست مى­دهند و بخشى از احساس و انديشه شاعر را به عاريه مى­گيرند.»

شفيعى كدكنى در كتاب«موسيقى شعرِ خود» شعر را حادثه­اى مى داند كه در زبان روى مى­دهد. در واقع به طور غير مستقيم به نقش زبان در شعر نيز اشاره مى­كند تا خواننده را متوجه اين مطلب مهم سازد كه ميان زبانِ شعر و زبان روزمره _ يا به قول ساختارگرايان چك (زبان اتوماتيكى) تمايز وجود دارد. در پاره­اى از اوقات نيز ذهن پرسشگر بشر به دنبال آن است كه اصولاً چرا انسان يا شاعر شعر می­گويد و از اين طريق به نوعى درصدد تعريف شعر است. شاعر از اين طريق يعنى شعر گفتن به گونه­اى دست به حقيقت می­زند اگرچه برخى معتقدند در شعر نبايد به دنبال حقيقت بود. (براهنى معتقد است شعر بايد واقعيت را تعطيل كند) اما منظور از اين حقيقت همان كشف ِجوهر شعر و يا نزديكى به ذات شعر است.

 به قول دكتر زرين كوب«شعر واقعى كه من آن را شعر بى­دروغ خوانده­ام، بايد بيان واقعيت باشد از وجود شاعر _ از انديشه و تخيل او «شاعر با به كار بستن صناعات ادبى، يا به قولى ترفند­هاى شاعرانه با بازى­هاى زبانى كه در شعر انجام می­دهد دست به تعريف شعر نمى­زند. بلكه روايت­ها و تعابير ديگرى را از شعر نمايان مى­كند. شعرِ امروز اگر چه تعريف ناپذير است اما تعبيرپذير است. يعنى شاعر با بازى­هاى زبانى، آشنايى­زدايى­ها، تصويرسازى­ها و خرقِ عادت­ها تعابير مختلفى از شعر را به وجود مى­آورد كه خود اين تعابير در مجموع مى­تواند تنها يك تعبير از هزاران مشخصه­ی ديگر شعر باشد.

مثلاً در شعرِ امروز، زبان در دست شاعر فقط وسيله بيان معنا نيست بلكه بيان كننده­ی هدفى است كه در خودِ شعر است. در واقع واژه­ها در نزد شاعر نه فقط حاملان معنا بلكه در حكم اشيايى هستند با عينيتِ مستقل و ملموس. يعنى شاعر با به كارگيرى واژه­هايى كه در خدمت ِزبان هستند دست به تعبير ديگرى از شعر مى­زند و به نوعى از اين طريق شايد بتوان گفت شعر را تعبير مى­كند، زيرا تعريف هر پديده­اى نياز به شناخت موقعيت مكانى و زمانى و... دارد. از اين رو چون شعر فاقد زمان و مكان است و در واقع نمى­توان براى آن عينيتى قائل شد يا به قول منطقيون چون ماده نيست و خيال است، پس تعريف­ناپذير است. لنگيوس درباره شعر مى­گويد:«يك قطعه شعر تعقل خواننده را ارضا نمى­كند، بلكه وى را از خود بى­خود مى­سازد.» اما شاعر به دور از واقعيت­ها شعر مى­گويد. او اسيرِ تخيل است.

به قول چالز لمب:«شاعر كسى است كه در بيدارى خواب مى­بيند». در بحث زبان و تعابير جديدى كه از طريق كاركردهاى زبانى در شعر به دست مى­آيد مى­توان به عنصر زبان مثلاً در شعر نيمايى كه براى وصف طبيعت و وسيله­اى براى ارائه­ی روايت­ها استفاده مى­شود، اشاره كرد و يا در شعر شاملو زبان وسيله بيان خود براى طبيعت بيرون و درون است. شاعر زبان­گراى امروز سعى دارد شعر را حتى المقدور از زبان ِنثر دور كند و سدِ كلمات را براى رسيدن به ذات ِ«شىء» و شناخت ِنفس «شىء» بردارد و از اين طريق به زبان «شعر» نزديك شود.

باباچاهى در مورد كاركرد زبان در شعر مى­گويد:«زبان در شعر آن­قدر اهميت دارد كه وجودش خود بخشى از شعر است و هنر شاعرى اگر خوب متجلى شود، بخش بزرگى از زيبايى شعر و لذت هنرى ناشى از آن مرهون زبان است. به تعبير ديگر گونه شعر فرآيند كاركردِ ويژه­ی زبان است. يك شاعر مى­تواند با مقررات و تركيباتِ خاص جنبشى در ساختار و لذتى در متن پديد آورد كه شاعرى ديگر با مفردات و تركيباتى ديگر از عهده آن برنيايد. اما اگر كاركردهاى زبان ِشعر، حس و حالتى مبهم و يا واضح را در خواننده پديد آورد كه تقارنى با معناى عام الهام داشته است با لذت يك متن هنرى روبه­رویيم. شاعر به وسيله­­ی كاركردهاى زبانى نيز در نهايت درصدد رسيدن به تعبير ديگرى چون «لذت متن» است. علت اين كه شعر تعريف نمى­شود وراى موضوعات مطروحه، از آن رو است كه تعريف به الگوى عرف، در آوردن همان چيزى است كه شعر از آن گريزان است. يعنى وجوه مشترك داشتن با آن چه كه به عنوان «عرف» مى­شناسيم و باز «تعريف» نمى­شود از آن جهت كه پيش زمينه­ی تعريف هر چيزى شناخت ِنسبى و شايد مطلق به آن چيز است. يعنى اخلاقاً _ حداقل _ وقتى به «تعريف» بايد تن داد كه از آن چيز ِخاص زمينه­هاى ذهنى بسيار كافى و فراوان در اختيار داشت و دست كم براى معروفی به طور قطع و يقين شناخته شده باشد.در حالى كه به شهادت همه شعرهاى موجود _ و البته پذيرفته شده _ مى­توان به اين نتيجه رسيد كه هيچ­گاه در هيچ تعريفِ قطعى و ممتازى كه كليدِ دوران خود باشد وجود نداشته است، آن چه عنوان شده و مى­شود«تعابير» ما از شعر يا زبان بوده و هست و شايد همين ممتازترين ويژگى اين «رفتار» پويايى انسان باشد.